Beter bouwen met WTW-ventilatie

Een moderne, goed geïsoleerde en luchtdichte woning vraagt om goede en gecontroleerde ventilatie. Alleen goed isoleren is niet voldoende. Ook de manier waarop verse lucht wordt toegevoerd en gebruikte lucht wordt afgevoerd, heeft invloed op het energiegebruik, het binnenklimaat en het wooncomfort.

Daarom zien wij een WTW-installatie (warmteterugwinning) als een belangrijk onderdeel van beter bouwen. Met een goed ontworpen ventilatiesysteem wordt continu verse lucht toegevoerd, terwijl onnodig warmteverlies zoveel mogelijk wordt beperkt.

WTW-ventilatie systeem D voor een energiezuinige nieuwbouwwoning

Beter bouwen met WTW-ventilatie

Wat is een WTW-installatie?

Een WTW-installatie (warmteterugwinning) is een ventilatiesysteem dat continu gebruikte en vochtige lucht uit de woning afvoert en tegelijkertijd verse buitenlucht toevoert. De warmte uit de afgevoerde binnenlucht wordt daarbij via een warmtewisselaar grotendeels overgedragen aan de verse buitenlucht, zonder dat beide luchtstromen met elkaar worden vermengd.

Hierdoor komt de verse lucht gefilterd en voorverwarmd de woning binnen en gaat aanzienlijk minder warmte verloren dan bij ventilatie waarbij koude buitenlucht rechtstreeks via roosters wordt toegevoerd.

De hoeveelheid ventilatielucht wordt per ruimte afgestemd op de benodigde ventilatie. Zo ontstaat een continu en gecontroleerd luchtverversingssysteem dat bijdraagt aan een gezond binnenklimaat, een lager energiegebruik en meer wooncomfort.

Een WTW-installatie wordt ook wel balansventilatie of ventilatiesysteem D genoemd.

Twee systemen voor woningventilatie

Voor moderne woningen worden hoofdzakelijk twee ventilatieprincipes toegepast: ventilatiesysteem C en ventilatiesysteem D. Het belangrijkste verschil zit in de manier waarop verse buitenlucht de woning binnenkomt.

Bij nieuwbouwwoningen speelt daarbij ook de BENG-berekening een belangrijke rol. Ventilatie heeft namelijk invloed op de berekende energieprestatie van een woning. Warmte die door ventilatie verloren gaat, speelt mee bij het bepalen van de energiebehoefte. Ook het energiegebruik van de ventilatie-installatie wordt meegenomen in de energieprestatieberekening.

Bij ventilatiesysteem C wordt verse buitenlucht rechtstreeks via roosters toegevoerd en wordt de warmte uit de afgevoerde binnenlucht normaal gesproken niet teruggewonnen. Daardoor kan het bij energiezuinige nieuwbouwwoningen lastiger zijn om met systeem C tot een gunstige BENG-berekening te komen dan met een goed ontworpen WTW-systeem.

Dat betekent niet dat ventilatiesysteem C niet aan de BENG-eisen kan voldoen. De minder gunstige invloed van het ventilatiesysteem moet echter binnen de totale energieprestatie van de woning worden opgevangen. Afhankelijk van het ontwerp kunnen daardoor elders aanvullende maatregelen nodig zijn, bijvoorbeeld verdere optimalisatie van isolatie en luchtdichtheid, efficiëntere installaties of aanvullende duurzame energieopwekking.

Deze maatregelen kunnen weer extra investeringskosten veroorzaken. Daarom kijken wij niet alleen naar de aanschafprijs van het ventilatiesysteem, maar naar de prestaties en kosten van de woning als geheel.

Een WTW-installatie vraagt om een uitgebreidere installatie, maar kan tegelijkertijd bijdragen aan een gunstigere energieprestatie doordat een groot deel van de warmte uit de afgevoerde ventilatielucht opnieuw wordt benut.

Ventilatiesysteem C: mechanische afvoer

Bij ventilatiesysteem C wordt gebruikte en vochtige lucht mechanisch afgezogen uit bijvoorbeeld de keuken, badkamer en het toilet. Hierdoor ontstaat een lichte onderdruk in de woning en wordt verse buitenlucht via ventilatieroosters in onder andere de woonkamer en slaapkamers aangevoerd.

Het systeem is relatief eenvoudig en vraagt om minder ventilatiekanalen. Daar staat tegenover dat de toegevoerde buitenlucht niet wordt voorverwarmd.

Vooral tijdens koude perioden kan hierdoor koude buitenlucht rechtstreeks via de ventilatieroosters de woning binnenkomen. Ook kunnen tocht en buitengeluid via deze openingen een rol spelen.

Ventilatiesysteem D: balansventilatie met WTW

Bij ventilatiesysteem D worden zowel de toevoer als de afvoer van ventilatielucht mechanisch geregeld. Dit wordt daarom ook wel balansventilatie genoemd.

De WTW-unit haalt warmte uit de lucht die uit de woning wordt afgevoerd en gebruikt deze warmte om de verse buitenlucht voor te verwarmen. De twee luchtstromen blijven daarbij van elkaar gescheiden.

Is het bijvoorbeeld buiten 0 °C en binnen 21 °C, dan kan een moderne WTW-installatie de verse buitenlucht al aanzienlijk opwarmen voordat deze de verblijfsruimten bereikt. De uiteindelijke temperatuur is onder andere afhankelijk van het rendement van de installatie, de luchthoeveelheden en de omstandigheden.

Een ander voordeel is dat de aangevoerde buitenlucht wordt gefilterd voordat deze de woning binnenkomt. De mate van filtering is afhankelijk van het toegepaste filter en het onderhoud daarvan.

Wat is het verschil tussen ventilatiesysteem C en D?

Het belangrijkste verschil tussen ventilatiesysteem C en D is de manier waarop verse buitenlucht de woning binnenkomt en wat er met de warmte uit de afgevoerde lucht gebeurt.

Bij systeem C komt buitenlucht via ventilatieroosters rechtstreeks de woning binnen. Bij systeem D wordt buitenlucht mechanisch toegevoerd, gefilterd en met behulp van teruggewonnen warmte voorverwarmd.

Onderdeel	Ventilatiesysteem C	Ventilatiesysteem D met WTW
Toevoer verse lucht	Natuurlijk via roosters in gevel of kozijnen	Mechanisch via ventilatiekanalen
Afvoer lucht	Mechanisch	Mechanisch
Warmteterugwinning	Normaal niet	Ja
Ventilatieroosters boven ramen	Meestal nodig	Niet nodig voor de reguliere ventilatietoevoer
Warmteverlies door ventilatie	Relatief hoog	Aanzienlijk lager
Comfort in de winter	Koude buitenlucht komt rechtstreeks binnen	Toevoerlucht wordt voorverwarmd
Filtering buitenlucht	Beperkt of niet	Ja
Kanalen	Vooral afvoerkanalen	Toevoer- én afvoerkanalen
Investering	Lager	Hoger
Energieprestatie	Minder gunstig	Doorgaans gunstiger

Minder warmte verloren laten gaan

Bij een moderne woning wordt veel aandacht besteed aan isolatie en luchtdichtheid. Het is dan niet logisch om vervolgens tijdens het ventileren onnodig veel warmte rechtstreeks naar buiten af te voeren.

Een WTW-installatie beperkt dit ventilatieverlies door een groot deel van de warmte uit de afgevoerde lucht opnieuw te benutten. Daardoor hoeft de verwarmingsinstallatie minder energie te leveren om de verse ventilatielucht weer op temperatuur te brengen.

WTW draagt daarmee bij aan een lager energiegebruik en een gunstige energieprestatie van de woning.

Comfort zonder ventilatieroosters boven de ramen

Een belangrijk verschil is ook zichtbaar in de woning zelf. Bij systeem C zijn voor de reguliere toevoer van ventilatielucht doorgaans roosters in of boven de kozijnen nodig.

Bij een goed ontworpen systeem D wordt verse buitenlucht via ventilatiekanalen naar bijvoorbeeld de woonkamer en slaapkamers gebracht. Hierdoor zijn ventilatieroosters in of boven de kozijnen voor de reguliere luchttoevoer niet nodig.

Dat heeft meerdere voordelen. Er komt geen koude buitenlucht rechtstreeks via een rooster boven het raam naar binnen en er is minder directe overdracht van buitengeluid via ventilatieopeningen in de gevel. Bovendien ontstaat meer vrijheid bij het ontwerp en de detaillering van de kozijnen en gevel.

WTW-ventilatie en staalframebouw: een perfecte combinatie

Een WTW-ventilatiesysteem en staalframebouw vullen elkaar uitstekend aan. Niet alleen omdat een goed geïsoleerde en luchtdichte woning gebaat is bij gecontroleerde ventilatie, maar ook omdat een staalframeconstructie veel mogelijkheden biedt om ventilatiekanalen efficiënt in de woning te integreren.

De beschikbare openingen en installatieruimte in de vloer- en wandconstructies bieden ruimte om de toevoer- en afvoerkanalen efficiënt door de woning te voeren. Hierdoor kunnen leidingtracés gunstig worden ontworpen, met minder onnodige omwegen en een goede verdeling naar de verschillende verblijfsruimten.

Ruimere kanalen en stillere ventilatie

De beschikbare installatieruimte biedt bovendien mogelijkheden om waar gewenst ruimer gedimensioneerde luchtkanalen toe te passen.

Bij dezelfde benodigde hoeveelheid ventilatielucht kan met een grotere kanaaldoorsnede de luchtsnelheid worden beperkt. Een lagere luchtsnelheid, voldoende grote kanalen en een goed ontworpen kanalensysteem kunnen bijdragen aan minder stromingsgeluid en stillere ventilatie.

Dat vinden wij belangrijk. Een ventilatiesysteem moet niet alleen voldoende verse lucht leveren, maar moet dit ook comfortabel en zo stil mogelijk doen.

Het resultaat is een ventilatiesysteem dat vrijwel onzichtbaar onderdeel wordt van de woning en continu verse, gefilterde lucht kan toevoeren, terwijl warmte uit de afgevoerde lucht grotendeels wordt teruggewonnen.

WTW als onderdeel van beter bouwen

Beter bouwen betekent verder kijken dan alleen de isolatiewaarde van een vloer, gevel of dak. Een comfortabele en energiezuinige woning ontstaat juist door verschillende bouwkundige en installatietechnische onderdelen goed op elkaar af te stemmen.

Bij onze staalframewoningen kunnen onder andere goede isolatie, luchtdicht bouwen, hoogwaardige kozijnen met triple glas en meervoudige kierdichting, ruime leidingmogelijkheden, energiezuinige verwarming en koeling en gecontroleerde ventilatie met warmteterugwinning integraal op elkaar worden afgestemd.

Staalframebouw maakt het mogelijk om deze installaties al vanaf de ontwerpfase goed in de woning te integreren. Zo vormen de bouwkundige constructie en installatietechniek samen één geheel.

Dat is voor ons beter bouwen: comfortabel, energiezuinig, toekomstgericht en met aandacht voor een gezond en stil binnenklimaat.

bekijk het verwerken van installaties in staalframebouw